weorð scipe
vrijdag 27 maart 2026
sint-ludger 10
al het voorgaande...
in één filmpje samengebracht !
sint-ludger 9
'Al vanaf 796
liep Ludger rond met plannen voor de stichting van een benedictijnenklooster,
geïnspireerd door zijn ervaringen in Monte Cassino tijdens zijn reis naar Rome.
Zijn aanvankelijke plan om dit klooster te Wichmond te stichten,
verruilde hij voor een andere, veiliger, locatie.
In 796 stichtte Ludger de Abdij van Werden, aan de Ruhr,
thans de Folkwang Universität der Kunste (naar de verblijfplaats van Freya...).
Om van dit klooster een centrum van beschaving en geleerdheid te maken,
gaf hij al zijn bezittingen aan het klooster.
Ook vanuit de streken die hij gekerstend heeft,
werden zeer veel schenkingen gedaan.
De bouw van het klooster was ook weer verbonden aan een wonder.
Het ondoordringbare woud aldaar leek immers ongeschikt voor een groot bouwwerk,
maar direct na aankomst werden de bomen 's nachts op miraculeuze wijze neergehaald,
en kon de bouw beginnen...
Eén boom was blijven staan,
en daar wilde Ludger uiteindelijk begraven worden.
De boom, naast het klooster, werd inderdaad zijn laatste rustplaats.
Later werd zijn gebeente gelicht en vereerd.
Nog altijd wordt in het klooster Werden
zijn vrijwel complete skelet bewaard.'
[wiki]
sint-ludger 8
'Begin jaren '90 van de 8e eeuw
kreeg Ludger (een jonge vijftiger inmiddels)
- alweer op instigatie van koning Karel de Grote -
een nieuwe missietaak: kerstening van het toen net gepacificeerde Saksenland.
Tussen 794 en 800 verkreeg hij grondbezit in Wichmond, onder Zutphen,
en stichtte er een kerk waar hij relieken van Jezus Christus Salvator,
die hij had meegenomen na een reis naar Rome, in onderbracht.
Deze kerk is tijdens de reformatie volledig vernield...
Vandaar ging de kersteningstocht verder,
via onder meer Zelhem en Billerbeck,
naar zijn nieuw op te richten missiepost
in Mimigernaford dat hij omdoopte
tot Monasterium ('klooster'),
nu Münster!
In 805 werd hij door Hildebold van Keulen
ook ingewijd als eerste bisschop van Münster.
Tot het Münsterse bisdom hoorde het huidige Münsterland
en een deel van de oostelijke Achterhoek,
verder het land rond Essen-Werden.
Ook de Groninger Gouwen trouwens.
Deze territoria lagen dus erg verspreid.'
[wiki]
sint-ludger 7
'Rond 700 was Willibrord al
naar het eiland Fositeland (Helgoland?) gereisd om dit te kerstenen,
wat niet gelukt was.
Circa 785 reisde Ludger opnieuw af naar dit eiland
en vernielde er alles wat met de verering van de god Fosite te maken had.
Hij bouwde een kerk en kerstende het eiland,
inclusief de heidense heilige waterbron.'
[wiki]
sint-ludger 6
'In 777 (35j. oud) begon Ludger zijn apostelwerk in Deventer.
Hier herbouwde hij de door de Saksen verwoeste kerk van Sint-Lebuïnus.
In een droom zou een engel hem de plek van het graf van Lebuïnus hebben gewezen
en dáárop bouwde hij de nieuwe kerk!
(Na de Reformatie... werden de processies,
waarin zijn relieken werden rondgedragen, in Deventer verboden.
Ze bevinden zich thans in de katholieke Broederenkerk,
400m ten NO van hun oude rustplek...)
Ludgers werkzaamheden breidden zich uit naar het noorden,
tot in de verste uithoeken van het Friese Zeerijk.
Aan het eind van iedere zomer...
zeilde hij evenwel vanuit Stavoren naar Utrecht
om daar tijdens de herfstmaanden les te geven aan de Domschool.
Zijn Engelse voorgangers...
hadden nog weinig succes geboekt in de noordelijke streken;
Met name Bonifatius was in 754 bij Dokkum gedood.
Ludger had echter het grote voordeel, dat hij 'inheems' was.
Afkomstig uit de Friese adel, de lokale dialecten machtig...
Karel de Grote had in 783 de Saksische vorst Widukind verslagen,
waardoor het gebied ten oosten van de Lauwers bij het Frankische Rijk kwam.
In 786 kreeg Ludger de opdracht ook dit gebied te kerstenen.
Tijdens de opstand van Unno en Eilrad in 793, moest Ludger vluchten.
Hij kwam terug toen de rust weerkeerde.'
[wiki]
sint-ludger 5
'Ludger hield van studeren!
Allereerst vlakbij, in Utrecht, bij H. Gregorius van Pfalzel
(kleinzoon van de H. Adela, die lange tijd in Nijvel woonde),
over wie hij rond 795 ook een hagiografie zou schrijven.
Hierna stuurden zijn ouders hem in 767 (25j. oud) naar York in Engeland.
Daar stond de beroemdste school van West-Europa, o.l.v. Alcuinus.
Later kreeg deze Alcuin de hofschool van Karel de Grote onder zijn hoede.
In York wordt Ludger door ook al tot diaken gewijd.'
[wiki]
donderdag 26 maart 2026
sint-ludger 4
St.-Willibrord in de vroege 8e eeuw
en St.-Bonifatius midden 8e eeuw
waren Engelse zendelingen...
St.-Ludger daarentegen was van hier !
zijn grootvader Wursing was een Friese edelman,
die voor koning Radboud naar Luik moest vluchten
dáár in aanraking kwam met het christendom
en zich bekeerde tot het katholicisme
Wursings zoon Thiadgrim
trouwde met Liafburg, een vrome christen,
eveneens van Friese adel
uit dit huwelijk werd L(i)udger geboren
vlak bij het kerkelijk centrum Utrecht
in wat we nu kennen (vermoedelijk)
als (het ooit 'rijke roomse') Zuilen !
sint-ludger 3
je kunt in het oosten van het land
ook het Sint-Ludgerpad lopen !
herkenbaar aan de L...
op de paaltjes
twintig etappes zijn mogelijk
met langs de route informatieborden
daarop bijvoorbeeld het verhaal van de ganzen
een verhaal dat voor mensen die heiligen kennen
echt niet zo verwonderlijk is...
een van de kortere wandelingen (3-tal km)
loopt van de Slangenburgse kerk (protestantse 'vierkerk')
tot bij de (katholieke) Willibrordsabdij in Doetinchem
waar je dan het middaggebed kunt bijwonen !
tenminste...
als je deelneemt aan een van de 'meditatieve wandelingen'
van het mooie initiatief Spoorzoeken Slangenburg
telkens op de 1e vrijdag van de maand !
Willibrord (†739)...
voorganger van Bonifatius (†754)...
voorganger van Ludgerus (†809)...
kerstening van Nederland !
sint-ludger 2
ook ons in Nederland is de kans gegeven
om via kunst snel voeling te krijgen
met wie de heilige Ludger was
en in wat voor tijd hij leefde
net zoals in het Deense stadje Ribe
- oudste stadje van heel Scandinavië! -
kun je bij ons in het Achterhoekse Zelhem
een replica vinden van het type kerkjes
die hij er rond 800 AD stichtte
hier evenwel niet gedecoreerd:
gewoon een houten altaar
meer niet !
ook hier een verwijzing naar het verhaal
van de genezing van de blinde Bernlef !
beeld van de Limburgse kunstenaar Frans Cox
dat lange tijd voor het Ludger-college heeft gestaan
in Doetinchem... zeven km verderop...
dan is mij het inzicht dat spreekt uit het beeld hierboven
dat Rotterdammer Henk Carlier maakte, in 1976,
dierbaarder: andermaal voel je Christus
die door St.-Ludger heen werkte
voel je Zijn zachte blik...
een klein beeldje...
onopvallend áchter de Gudulakerk
ooit Sint-Gudulakerk... inmiddels protestants...
maar toch nog een heiligenbeeldje !